Na het verschijnen van het rapport van de commissie-Scheltema op 29 juni was de val van de DSB Bank weer even terug in aandacht van de Nederlandse dagbladen. Tijdens de val van de DSB Bank kreeg de bank van Dirk Scheringa flinke kritiek in het publieke debat. Na de val van de bank verschoof de kritiek van burgers meer naar De Nederlandsche Bank (DNB) en toenmalig minister van Financien Wouter Bos (lees hier meer over de mediaberichtgeving rond de val van DSB). Nu er een nieuwe nieuwsstroom is, is er een nieuwe windvanger: Nout Wellink. Naast de berichtgeving in de dagbladen, bekijken we ook de reacties op Twitter.
In figuur 1 en figuur 2 is te zien tegen wie de kritiek van de commissie-Scheltema zich volgens de media richt: DNB, niet Wellink persoonlijk. In de dagbladen staan 26 uitingen ten aanzien van DNB en slechts twee tegen Wellink. De Tweede Kamer richt zich echter meer op Wellink dan op DNB. Minister De Jager neemt DNB en de directeur in bescherming. Bij De Nederlandsche Bank zelf blijven de gelederen gesloten in de krantenkoppen en intro’s van de artikelen. Er zijn geen uitspraken te vinden van DNB over Wellink. Het debat wordt politiek gezien kortom persoonlijk en Wellink is de gebeten hond.
Figuur 1 Steun en kritiek ten aanzien van DNB in de week na Scheltema
Figuur 2 Steun en kritiek ten aanzien van Wellink in de week na Scheltema
Dit is ook terug te zien in figuur 3. De figuur laat het aantal uitingen van succes en falen in het nieuws zien. De blauwe balken visualiseren het aantal uitingen, de rode stippen de teneur op een schaal van -1 (falen) tot +1 (succes). In de berichtgeving is duidelijk te zien dat de positie van Wellink meer in twijfel wordt getrokken dan de situatie bij DNB in zijn geheel. In totaal gaan 25 zinnen over de peniebele situatie van Wellink, terwijl 19 zinnen over de situatie bij DNB gaan. Met beide actoren gaat het slecht in de media: de gemiddelde teneur nadert de -1.
Figuur 3 Succes en falen DNB en Wellink in de week na Scheltema
Twitter: kort maar krachtig op de persoon
Het publiek twittert kort maar scherp over Wellink. Op de dag dat het rapport van de commissie Scheltema wordt gepresenteerd is het nog net iets vaker De Nederlandsche Bank die wordt genoemd, maar daarna wordt er twee dagen lang veel vaker over de president van de bank getwitterd. Het zijn hoofdzakelijk kritische noten. Op 29 juli verbaast een gebruiker zich over de steun die de minister voor Wellink heeft uitgesproken en verwoordt dat scherp. “86% van de Nederlanders wil Nout Wellink kwijt, maar het CDA – Jan Kees de Jager houdt hem het hand boven het hoofd, #CDA op naar de 0 zetels” De piek van Twitter-berichten ligt op 1 juli, de dag nadat Wellink de Tweede Kamer uitleg heeft gegeven. Een twitteraar windt zich op over de manier waarop Wellink zijn excuus heeft aangeboden. ”@fritswester Wellink moet “oneervol” worden ontslagen wat mij betreft, met zijn ‘wil ik best verontschuldigingen aanbieden.’” Vanaf 2 juli wordt er amper nog over Wellink gesproken.
Figuur 4 Aantal tweets over Wellink en DNB
Conclusie
Het rapport van de commissie-Scheltema was zonder meer kritisch over de rol die De Nederlandsche Bank speelde tijdens de val van de DSB Bank. De bankvergunning was te makkelijk verleend en er is een cultuuromslag nodig bij DNB. Scheltema richtte zich niet persoonlijk op de directeur Nout Wellink, maar in het politieke en publieke debat gaat het daarentegen direct na de verschijning van het rapport over de houdbaarheid van de bankpresident. Dit is duidelijk terug te zien in de berichtgeving van dagbladen en in de analyse van Twitter-berichten. Het is niet vreemd, aangezien Wellink als president van DNB eindverantwoordelijk is. De dynamiek is wel helder te zien: de commissie-Scheltema beperkt zich tot kritiek op DNB en politiek en publiek hebben het over de persoon. Wellink krijgt van de Tweede Kamer een maand de tijd om een cultuuromslag bij DNB te bewerkstelligen. Wellicht haalt Wellink dan weer de koppen van de kranten.
Joep Schaper
Martijn Krijt