Het KNMI heeft de bevolking de afgelopen week meerdere keren via nieuwsmedia gewaarschuwd voor extreem weer en zaterdag 10 juli ook een weeralarm afgegeven. Hoeveel hebben kranten de laatste jaren eigenlijk geschreven over de weerwaarschuwingen en -alarmen van het meteorologische instituut? Welke gevaarlijke weercondities genereren dan de meeste berichten?
Noodweer van afgelopen dagen
Over het noodweer van de afgelopen dagen zijn in de grote, landelijke kranten 40 artikelen verschenen. Het gaat om berichten uit De Telegraaf, Algemeen Dagblad, Sp!ts, NRC Handelsblad, Trouw en de Volkskrant. Het meeste nieuws gaat in deze berichten over de gevolgen: 45%. Verder gaat 15% in op achtergronden van de storm en evenveel artikelen op voorspellingen van het KNMI.
Weeralarmen en -waarschuwingen vanaf 2005
In dezelfde kranten hebben we ook naar de langere termijn gekeken. Hiervoor hebben we vanaf januari 2005 alle 277 krantenartikelen over weeralarmen en -waarschuwingen van het KNMI geanalyseerd. Eerst zetten we de hoeveelheid aandacht op een rij. Tot slot gaan we na welke extreme weercondities het meeste nieuws hebben opgeleverd.
Zoals te verwachten, genereren weeralarmen vanwege hun hogere schaal meer journalistieke aandacht dan waarschuwingen van het KNMI. In januari 2007 piekt de aandacht voor een weeralarm wegens een zware winterstorm (zie figuur 1). Deze eist volgens de eerste berichten in die maand vijf mensenlevens. In februari van hetzelfde jaar roept een ‘onnodig’ weeralarm voor sneeuw tijdens de avondspits gelijk ook discussie op over het nut van dergelijke alarmen. Hetzelfde gebeurt in augustus 2009. De Telegraaf (21 augustus 2009) opent bijvoorbeeld een bericht als volgt: “Onnodige paniek in De Bilt heeft gisteren opnieuw voor een vals weeralarm gezorgd.” Er verschijnen verder nog wat berichten over een herziening van het waarschuwingssysteem, die het KNMI wil doorvoeren.
Figuur 1 Aandacht in kranten voor weeralarmen en waarschuwingen van het KNMI (N=277)
De pieken in figuur lieten het al een beetje zien, maar weeralarmen en weerwaarschuwingen voor verraderlijke winterse condities zorgen voor meer berichten dan bijvoorbeeld onweersbuien in de zomer. Als het over een weeralarm gaat in een artikel is de kans 46,3% dat het tevens over winterse omstandigheden gaat (zie tabel 1). Gevaarlijk weer in de zomer komt in 25,4% van de berichten over een alarm voor. Voor waarschuwingen kunnen we dezelfde conclusie trekken: winterse omstandigheden trekken meer journalistieke aandacht dan heftige onweersbuien met wolkbreuken in de zomer.
Tabel 1 Kans dat in bericht over weeralarm of waarschuwing een bepaald weertype wordt genoemd (in% en vanaf 2005)